Xerardo Fernández Albor

O centenario expresidente da Xunta de Galicia, Xerardo Fernández Albor, volveu á actualidade estas últimas semanas gracias a Fariña. Na serie, estupenda, Ernesto Chao encarnouse no vello médico compostelán, e apareceu outra vez as lembranzas de cando o prócer viaxou a Portugal para convencer a aqueles emprendedores que estaban moito mellor na terra que lonxe da casa.

De Albor case ninguén di que foi piloto da Luftwaffe na Segunda Guerra Mundial. Mesmo hai quen baixiño comenta que foi un competente espía. Todo está agachado polo respecto que concede a senectude.

De tódolos xeitos, a anécdota que prefiro de tan alta autoridade contouma un dos mellores actores galegos, que cando aínda era Presidente da Xunta coincidiu con el en asentos contiguos nunha viaxe en avión desde Santiago ata Madrid.

Don Xerardo pasou a viaxe rompendo papeliños e meténdoos no bolsillo do asento de diante, onde estaba unha revista. Rematada a viaxe, o actor remoloneu ata que disimuladamente recuperou todos aqueles papeis esnaquizados.

Dúas horas despois, riba da cama do hotel, recolocou aquel puzzle. A meirande parte dos documentos eran tiquets de viaxe ou de comidas. Só había un papel orixinal, manuscrito. Puña: “Contarlle ao Presidente da Cámara Municipal de Viana do Castelo o chiste do dentista”.

ComparteShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookEmail this to someone

35 anos e o himno galego

Xa o lembrei outra vez no ano 2006. Pero como hoxe cúmprense exactamente 35 anos daquilo cómpre voltar. O segundo partido do Mundial 82 celebrouse na Sede de Balaídos, en Vigo, e enfrontou ás seleccións de Italia con Polonia.

En Galicia houbo dous estadios mundialistas, a Sede de Balaídos, onde xogou os seus tres partidos a cabeza de serie, Italia, ao cabo dun mes despois, campiona do mundo; e a Sub Sede de Riazor, na Coruña, onde as outras tres seleccións (Polonia, Camerún e Perú) xogaban entre elas.

Dicía que Italia xogaba con Polonia. Antes de escomenzaren o partido as seleccións e o trío arbitral formaron para escoitar cadanseu himno. O himno de Italia é recoñecible, a música é de Verdi. De seguido, ou polo menos así o lembro eu, empezou a escoitarse o himno galego, ante a perplexidade dos dous equipos e dos árbitros que non sabían identificar aquilo que ouvían pero, por se acaso, mantiñan a compostura e seriedade.

Aquel partido, como todos os do Mundial 82, era retransmitido por TVE. Miguel Vila – un clásico do Estudio Estadio, un home comedido – era o encargado dos comentarios. Aquela vez perdeulle a locuacidade: Ao tempo que as cámaras de televisión ían reflectindo cada primeiro plano dos asombrados xogadores polacos, o capitań Zmuda, os clásicos Jalocha e Lato, a superestrela Boniek, que escoitaban a música de Pascual Veiga sen mover un músculo da faciana, a Miguel Vila non se lle ocurriu outra cousa que comentar algo así como “Fíjense, señores telespectadores, en la emoción que embarga a los jugadores polacos al escuchar su himno nacional”.

ComparteShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookEmail this to someone

Atlético e Bayern

Hoxe no serán o Atlético de Madrid e máis o Bayern de Münich xogarán o seu terceiro partido oficial. Teño a fortuna de dicir que vin – naquela vella televisión en branco e negro – os dous primeiros. Tería que revisar as bases de datos porque agora non estou certo de se o Céltic de Glasgow – Atlético de Madrid foi o primeiro partido que vin na miña vida (polo menos o primeiro que lembro); dubido entre ese e o Iugoslavia – Grecia valedeiro para o Mundial 74, que televisaban en plena mañá, e do que dependía a sorte da selección española.

En todo caso, despois das semifinais contra o Céltic (tres expulsados atléticos en Glasgow, o árbitro – Babacan – fíxose moi famoso) toda a familia colocouse no salón presta a ollar a final da Copa de Europa que se ía celebrar en Bruselas, ao pe do coñecido Atomium.

Non lembro moito do partido que xogaran o mércores. A sensación de que o Atlético facía as cousas ben diante dun equipazo cheo de xogadores de moita sona: Maier, Beckembauer, Hoennes, Müller… A ledicia do gol de Luis Aragonés. A sensación de que este xogador erguía os brazos celebrando o gol xa antes de que a pelota pasara a raia. A indignación xeral contra Reina por non atallar un tiro lonxanísimo de Scharzenbeck.

Ao día seguinte, na fila do patio no colexio, antes de entrares en clase, uns cantos nenos de primeiro de EXB comentabamos a pifia de Reina (que conste que agora, volvendo ver a xogada, xa non penso que fora erro do cordobés). A señorita Mari Carmen pasaba por alí, escoitou e tamén tomou parte: “Si, que fallo do porteiro”.

Hoxe volven xogar eses dous equipos. Non sei como será, pero é moi probable que non teña a emoción nin a ilusión das primeiras veces, dos descubrimentos da vida.

ComparteShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookEmail this to someone

Na morte dunha amiga

María José era unha muller intelixente, sensible e, ao meu parecer, guapa. Tiña todas as posibilidades para ser unha moza feliz, ou cando menos, estar leda case todo o tempo. Porén, tiña un ollar triste e o seu comportamento amosaba un desvalimento e unha falta de enerxía que resultaba contradictorio coas súas potencialidades.

Ás veces falaba de si e na súa historia (intensa) descubrías a causa do seu carácter. Desgracias sucesivas en idades temperás, só amortiguadas pola presenza en idade xuvenil de dous fillos.

O pasado venres actualizou a súa foto de perfil do facebook. Estaba sorrindo, e polo que souben despois seica levaba unhas semanas contenta.

Como o seu pai, case a mesma idade ca el, durmiuse e non acordou.

Mala sorte para ela, pero tamén para nós, os que xa a achamos en falta, e que non temos argumentos para xustificar por qué é tan cruel a vida.

ComparteShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookEmail this to someone

Pes nús

Hoxe hai dezasete anos tamén foi sábado. Lémbrome ben porque nunca xoguei ao xadrez tan ben como aquela noite, no Atlántico, na mesa do medio, entre unha ducia de xogadores que agardaban de pe, e o ruído de trinta clientes e o fume do tabaco e a boa música un chisco alta.

Nunca xoguei tan ben porque aquela noite non ceara e as tres Guiness consumidas fixeron que os pensamentos voaran ceibes de prexuízos, e a imaxinación liberada foi capaz de cavilar combinacións no taboleiro que eu ata daquela ignoraba que existían. Eran partidas de tres minutos por xogador, e quen gañaba seguía xogando. Consecutivamente vencín a unha boa presada dos mellores xadrecistas galegos: os da USC, do Algalia, do Círculo das Artes de Lugo…

Lémbrome ben daquela noite porque xusto despois de rematada a milagre deportiva e mentres ía xunto Guille a pedir outra marabillosa ambrosía negra achegóuseme un daqueles xogadores a convidarme a algo.

“Teño algo que contarche, pero mellor noutro sitio menos ruidoso” dixo el, amigo e esporádica parella no mus.

“No Tarasca”, apuntei eu.

E alí, escoitando as cancións de Pedro Abrunhosa, abriume o seu asombrado corazón.

Resultou que unha semana antes ligou con P., unha rapaza dun grupiño que adoitaba estar polo Atlántico os fins de semana. Explicoume que ata aquela noite nunca se fixara especialmente nela – a pesares de coincidiren en parolas intrascendentais naquel balbordo desde hacía un par de meses – pero xusto ese día non podía escapar a súa atracción pola simple cuestión de que era obvia a cor negra da súa roupa interior.

Obsesionado naquel detalle tan pueril, acompañou ao grupiño ao Curruncho e despois á zona nova, ao Ruta. Confesoume que naquela discoteca, e despois dun anaco de tempo incalculable no que intentaron falar sobrepoñéndose ao ruído, él atreveuse a suxerir que estaría encantado de poder ir a súa casa e durmir entre os seus brazos.

“Por suposto, imos” Respostou ela, ante a mestura de pasmo e felicidade que de súpeto sentiu el. Estupefacción incrementada cando ela engadiu: “Xa tardabas en dicirmo”.

O curioso do asunto, segundo o meu colega, non foi a resposta automática de P., nen a súa posiblemente enfermiza obsesión pola cor negra, nen o convencemento dela no que ía acontecer, senón o asunto dos pes.

Xa na habitación dela, no divertido acto de se espir non houbo problema agás cando el tentou sacarlle uns grosos calcetíns de la que aínda estaban quentando os seus nocellos. Ela negouse e meteuse na cama cos calcetíns postos, e só alí, cubertas as pernas polas sabas, ela os sacou.

No fragor, ao meu colega estrañoulle aquela situación, pero nunha intelixente (e doada) decisión decidiu obviala. Ao mencer do domingo, aproveitando o profundo sono da rapaza, o meu amigo decidiu investigar a causa da negativa de P. a ensinar os seus pés nus. Pensou atopar fungos, ou unllas suxas, ou a falta dalgunha deda… Mirou con atención, pero non achou nada especial.

“Eche un misterio. Mañá volvín quedar con ela. Vou averiguar por qué fixo iso.”

ComparteShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookEmail this to someone

El País Galicia. Acto reivindicativo.

Hoxe convidáronme a dicir unhas palabras no acto reivindicativo a prol do cuadernillo de El País Galicia, representando aos lectores.

Este foi o meu texto:

Isto é un acto reivindicativo. Reivindicar significa “reclamar a cousa que é nosa”. Porque o cuadernillo de El País Galicia non é só dos excelentes profesionais que o elaboran – e que ven perigar o seu posto de traballo – senón tamén de nós: os lectores, a súa audiencia. Daqueles cidadáns galegos que non só lemos senón tamen mercamos un produto riguroso e plural: un digno exercicio da vella e necesaria profesión xornalística.
El País Galicia é noso tamén. Porque os seus lectores somos esixentes e pretendemos unha Galicia mellor informada, e polo tanto máis libre. Necesitamos, agora máis que nunca, a pluralidade informativa que El País Galicia ofrece; e ao tempo necesitamos o abano de opinións, diversas e interesantes, que se acubillan nas súas páxinas.
Os galegos non podemos menos que agradecerlle aos xornalistas de El País Galicia que nos informaran antes e mellor que ninguén dos despedimentos na Universidade de Santiago de Compostela, da Operación Retablo, de Xerardo Conde Roa, da Operación Campeón, das andanzas dos Carrumeiros, das peripecias en Melide, Boqueixón, Melón, Ourense e Lugo… dos supostos Valedores do Pobo, de Telmo Martín, das ourensanas sagas dos Baltar e San Rosendos, do Pemexgate, etc… Xornalismo de investigación sen sensacionalismos, denuncia fundada dos abusos dos poderes políticos… Se queremos merecer ser un país máis libre necesitamos El País Galicia.
O columnista de El País Galicia, Manolo Barreiro no seu último artigo intitulado A última troita, que desexemos non sexa o derradeiro neste xornal, dicía: “Abondan as cabeceiras xornalísticas mais escasea a pluralidade informativa crítica. A inmensa maioría dos nosos xornais ofrécense como distintas variantes dunha mesma cepa conservadora”.
Esa falta de pluralidade informativa na que ficaríamos de desaparecer El País Galicia permítenos parafrasear as durísimas conclusións de Juan Antonio Bardem nas Conversacións de Salamanca en 1955: A prensa galega sen El País Galicia sería: “Políticamente ineficaz, Socialmente falsa, Intelectualmente ínfima, estéticamente nula, industrialmente raquítica”.
Nestas datas de roldas de prensa sen preguntas, de comentaristas dóciles ao amo do seu señor, de editores que tentan emular a William Randolph Hearst (non poñendo guerras pero si poñendo gobernos) cómpre sinalar que esta reivindicación de hoxe a prol de El País Galicia non é unha elexía ou unha lembranza dunha realidade pasada. A situación actual non pode ser máis que unha paréntese a piques de rematar. Estas verbas son a esperanza nun traballo moi ben feito que ten que volver saír en papel para lectura de todos nós. Necesitamos El País Galicia e necesitamos a estes xornalistas.
ComparteShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookEmail this to someone

Auto predición. Aposta.

Despois de ler os inquéritos publicados e repasar o histórico das eleicións do 2001, 2005 e 2009 fixen unha simulación cos seguintes datos:

Se baixa un chisco a participación ( menos residentes ausentes e bolsa de indecisos notables ), e contando cun mínimo retroceso para o PP, un medio retroceso para o PSOE, un mínimo retroceso para O BNG, e recollendo os dous últimos a AGE, sáeme o seguinte, e sobre votos totais (non poño os que creo que xa non chegan ao 5%):

A Coruña: PP 43%, PSOE 23%, BNG 12%, AGE 11%. Resultado PP 12 + PSOE 6 + BNG 3 + AGE 3

Lugo: PP 46%, PSOE 28%, BNG 13%, AGE 6%. Resultado PP 8 + PSOE 4 + BNG 2 + AGE 1

Ourense: PP 45%, PSOE 23%, BNG 14%, AGE 6%. Resultado PP 7 + PSOE 4 + BNG 2 + AGE 1

Pontevedra: PP 42%, PSOE 28%, BNG 14%, AGE 10%. Resultado PP 10 + PSOE 7 + BNG 3 + AGE 2

A posible entrada de CxG por Ourense non muda a previsión porque iría en detrimento do PSOE.

Por conseguinte: PP 37, PSOE 21, BNG 10, AGE 7.

Eu non digo nada.

ComparteShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookEmail this to someone

Pedro Madruga

A rúa Ervedelo de Ourense xunta o centro da cidade co barrio do Couto pasando por riba do río Barbaña. A estrutura e a paisaxe da ponte sobre o Barbaña é a mesma da miña infancia, e por riba dela aínda recoñezo aqueles tempos coa condiciòn de non mirar moi lonxe nin para abaixo. Cada vez que paso sobre ela lembro a historia dun suicidio, ou como a miña nai contaba o seu encontro co despois cardeal Quiroga Palacios a rentes da escola de Angelita Varela.

Hoxe está a zona moi cambiada. Exemplo da mudanza dos tempos ( e dos espazos ) é a tenda de tattoos agora instalada ao cabo da ponte. “Tattoos”, curiosa verba. Antes o lumpen e os mariñeiros facíanse tatuaxes, agora os pijos fanse “tattoos”. De adxetivar a xente sustantivamente dura a ser ornato de ociosos.

O que máis me marabillou da tenda de tattoos da rúa Ervedelo é a oferta para borrar, sen deixar pegada algunha, as vellas tatuaxes mediante unha moderna técnica láser.

Na mesma empresa da Praia de Palma onde eu traballaba tamén o facía Pedro Madruga, un galego forte de voz profunda e bigote negro e abundante. Antes de escoitar o seu sotaque calquera apostaría que aquel fenómeno procedería de México. Pedro Madruga era o encargado do Balneario 0, o bar enriba da praia de Ca,n Pastilla, a primeira do Arenal, onde eu estaba alugando velomares.

Aquel galego gañara o seu alcume pola súa procedencia e pola súa preguiza matutina, pola súa tardanza en chegar ao traballo ( motivada segundo Antonio o Xitano polos aloumiños que a súa linda muller – a de Pedro, non a de Antonio – lle adicaba cada mañá.

No inmenso brazo esquerdo de Pedro Madruga estaba debuxada unha fermosa muller espida de rotundo poderío. Todo o fermosa que poidera estar a traverso daquela tinta verde noxenta que se empregaba para as tatuaxes daquela. Pedro Madruga sempre se queixaba que aquela tatuaxe de xuventude – unha noite de bebedela – pecháralle moitas portas laborais.

Unha mañá o meu paisano apareceu a mesma hora ca nos. As sete e media. Sorprendeunos a súa estrana presenza aquela hora e o seu brazo esquerdo aínda máis ancho do normal e totalmente vendado. Antes de aceptar a primeira pregunta deitou explicacións: “Non a aguantaba máis. Collín o ferro quente e resistín. Non a aguantaba máis.”

Mágoa que o invento da tenda de tattoos da rúa Ervedelo, o borrador láser, non existira nas Baleares dos anos 80.

ComparteShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookEmail this to someone

Luna na Gran Vía

Hoxe en “El País” lin unha entrevista a Claramunt. Cando eu souben del xa era un veterán, e a penas lembro nada do seu xogo. Creo lembrar que había outro xogador co mesmo apelido, probablemente o seu irmán, polo que un levaba o engadido de “primeiro” e o outro o de “segundo”.
Se Claramunt fica indeleble na miña memoria é por outra cuestión: O convite que me fixo meu irmán maior – e que por suposto aceptei – para acompañalo a ver un partido da selección española nunha televisión a cór.
Daquela as televisións a cór eran electrodomésticos escasísimos e moi caros. As cafetarías máis importantes das cidades plantexaban a súa adquisición como investimento para fidelizar a clientela. Só os particulares máis pudientes se permitirían ese dispendio.
O partido seleccionado foi un clasificatorio para algunha fase final, xa non lembro. Si o rival de España: Dinamarca, que daquela estaba nun chanzo inferior ao equipo de Pirri, Asensi, Iríbar e Claramunt.
Fumos á Cafetaría Luna, na Gran Vía, perto da Praza de España. Debimos ir cedo porque collimos un bo sitio, centrado, e despois o lugar estivo ateigado. Non sei se mo parece porque eu era neno, pero esa cafetaría parecíame grandísima.
Foi a primeira vez que vin unha televisión que emitía en cór. Unha cór artificial, esaxerada, irreal. A publicidade falaba de “Pal Color”, que fora a elección de non sei quen. Moi lonxe fica todo aquilo.
España gañou 1-2, pero o protagonista foi o capitán da selección española: Claramunt. Expulsado tontamente por saírse da barreira dúas veces antes do tiro dunha falta.

ComparteShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookEmail this to someone